Malta
Malta: Słoneczne serce Morza Śródziemnego i muzeum pod gołym niebem
Malta to niewielkie państwo wyspiarskie, które na przestrzeni wieków stało się jednym z najgęściej usianych zabytkami miejsc na świecie. Położona w samym centrum szlaku morskiego między Europą a Afryką, wyspa ta jest prawdziwą mozaiką kultur, języków i tradycji. Stolica wyspy, Valletta, to najmniejsza stolica w Unii Europejskiej, która niemal w całości stanowi zabytek klasy światowej. Malta zachwyca złotym kolorem wapiennych murów, głębokim błękitem wody w jaskiniach oraz niezwykłą gościnnością mieszkańców, którzy łączą w sobie południowy temperament z brytyjskim porządkiem.
Photo by Ferenc Horvath on Unsplash
Podstawowe informacje o wyspie
Państwo Malta składa się z trzech wysp: Malty, Gozo i Comino. Jego stolica, Valletta, została zbudowana w XVI wieku jako forteca na półwyspie Sciberras, otoczona potężnymi murami obronnymi i dwiema naturalnymi zatokami. Miasto charakteryzuje się prostopadłą siatką ulic, co miało ułatwiać cyrkulację morskiego powietrza i chłodzenie budynków. Malta jest znana z unikalnego języka – maltańskiego – który jest jedynym językiem semickim zapisanym alfabetem łacińskim. Drugim językiem urzędowym jest angielski, co jest pozostałością po ponad 150-letnim panowaniu brytyjskim. Wyspa słynie również z charakterystycznych, kolorowych balkonów oraz licznych kościołów – mówi się, że na Malcie jest ich aż 365, po jednym na każdy dzień roku.
Photo by CALIN STAN on Unsplash
Rys historyczny
Historia Malty jest niezwykle burzliwa i sięga ponad 7000 lat wstecz. To tutaj znajdują się megalityczne świątynie starsze niż egipskie piramidy. Wyspą władali kolejno Fenicjanie, Rzymianie, Arabowie i Normanowie. Jednak najważniejszy rozdział w historii rozpoczął się w 1530 roku, kiedy cesarz Karol V oddał wyspę Zakonowi Joannitów (Rycerzom Maltańskim). Zakon przekształcił Maltę w niezdobytą twierdzę, co potwierdziło Wielkie Oblężenie w 1565 roku, kiedy to rycerze odparli potężną armię Imperium Osmańskiego. W 1798 roku wyspę zdobył Napoleon Bonaparte, ale krótko potem przeszła ona w ręce Brytyjczyków. Podczas II wojny światowej Malta odegrała kluczową rolę jako niezatapialny lotniskowiec aliantów, za co cała ludność wyspy została odznaczona Krzyżem Jerzego przez króla Jerzego VI.
Ciekawostki i legendy
Z Maltą wiąże się słynna opowieść o rozbiciu statku świętego Pawła Apostoła, który w 60 roku n.e. płynął do Rzymu na sąd. Według legendy to właśnie to wydarzenie zapoczątkowało chrystianizację wyspy. Inną fascynującą legendą jest ta o Calypso – nimfie, która miała uwięzić Odyseusza w jaskini na sąsiedniej wyspie Gozo przez siedem lat. Symbolem wyspy są również tradycyjne łodzie rybackie luzzu, malowane na jaskrawe kolory. Na ich dziobach zawsze znajdują się wyrzeźbione oczy Ozyrysa, które według fenickich wierzeń mają chronić rybaków przed złymi duchami i niebezpieczeństwami na morzu. Ciekawostką architektoniczną Valletty jest fakt, że schody w mieście są niezwykle niskie i szerokie – zaprojektowano je tak, aby rycerze w pełnych, ciężkich zbrojach mogli swobodnie po nich wchodzić i schodzić.
Photo by Micaela Parente on Unsplash
Lokalne smaki, których trzeba spróbować
Kuchnia maltańska to eklektyczna mieszanka wpływów sycylijskich, arabskich i angielskich. Jest rustykalna, aromatyczna i bardzo sycąca. Podczas wizyty koniecznie spróbuj:
Pastizzi: To najpopularniejsza maltańska przekąska. Są to małe ciastka z chrupiącego ciasta filo, tradycyjnie nadziewane ricottą lub pastą z groszku. Sprzedawane są w małych punktach zwanych pastizzeriami niemal na każdym rogu.
Fenek (Królik): Narodowe danie Malty. Najczęściej podawany jako potrawka (stuffat tal-fenek) – duszony w czerwonym winie z pomidorami, czosnkiem, cebulą i groszkiem. Często sos z królika serwowany jest najpierw z makaronem, a mięso jako drugie danie.
Ftira: Tradycyjny maltański chleb o kształcie pierścienia. Najlepiej smakuje w formie kanapki, natartej pastą pomidorową (kunserva), oliwą i wypełnionej tuńczykiem, kaparami, oliwkami i cebulą.
Ġbejna: Małe serki wyrabiane z mleka koziego lub owczego, pochodzące głównie z wyspy Gozo. Mogą być świeże, suszone, solone lub obtoczone w czarnym pieprzu.
Aljotta: Tradycyjna zupa rybna z dużą ilością czosnku, ziół i pomidorów. Jest lekka, ale intensywna w smaku, zazwyczaj podawana z ryżem.
Imqaret: Smażone na głębokim tłuszczu ciasteczka nadziewane masą z daktyli, doprawione cytrusami i anyżem. Często sprzedawane na ulicznych straganach, najlepiej smakują na ciepło.
Kinnie: Choć to napój, jest on ikoną wyspy. To gazowany, bezalkoholowy napój o słodko-gorzkim smaku, produkowany z gorzkich pomarańczy odmiany chinotto i aromatycznych ziół.
Wybierz wersję językową:
