ETIAS i EES 2026: Koniec pieczątek w paszporcie. Co musisz wiedzieć przed wakacjami?
Planujesz urlop w 2026 roku? Przygotuj się na cyfrową rewolucję. Unia Europejska właśnie domyka wdrażanie dwóch potężnych systemów: EES (Entry/Exit System) oraz ETIAS (European Travel Information and Authorisation System). Choć dla większości Polaków podróżujących po strefie Schengen niewiele się zmieni, to wyjazdy z rodziną zza granicy lub goszczenie znajomych z USA czy Wielkiej Brytanii będzie teraz wymagało dodatkowych formalności.
Photo by Kit (formerly ConvertKit) on Unsplash
System EES: Twoja biometria zamiast pieczątki
System Wjazdu/Wyjazdu (EES) to koniec ery tradycyjnych pieczątek, które kolekcjonowaliśmy w paszportach. Od teraz każda osoba spoza Unii Europejskiej przekraczająca granicę zewnętrzną (np. na lotnisku w Warszawie czy na granicy z Ukrainą) jest rejestrowana cyfrowo.
- Jak to działa? Przy pierwszej kontroli granicznej system pobierze Twoje dane biometryczne: odciski palców oraz skan twarzy.
Po co to? Aby precyzyjnie liczyć czas pobytu w strefie Schengen (słynne 90 dni w ciągu 180 dni) i automatycznie wykrywać osoby, które przedłużyły swoją wizę.
Dla kogo? Dla wszystkich obywateli państw trzecich (spoza UE/EOG/Szwajcarii).
ETIAS: „Wiza, która nie jest wizą”
Jeśli masz znajomych w Wielkiej Brytanii, USA, Kanadzie czy Ukrainie, którzy chcą Cię odwiedzić w Polsce, muszą oni teraz uzyskać ETIAS. To elektroniczne zezwolenie na wjazd, wzorowane na amerykańskim systemie ESTA.
Ważne: ETIAS nie jest wizą konsularną. To szybka weryfikacja bezpieczeństwa przeprowadzana online.
Photo by Daniel Schludi on Unsplash
Kluczowe fakty o ETIAS w 2026 roku:
Koszt: 7 EUR (ok. 30 PLN). Osoby poniżej 18. i powyżej 70. roku życia są zwolnione z opłaty.
Ważność: Zezwolenie jest ważne przez 3 lata (lub do wygaśnięcia paszportu).
Czas oczekiwania: Większość wniosków jest rozpatrywana w kilka minut, ale w wyjątkowych sytuacjach może to zająć do 30 dni. Zaleca się złożenie wniosku minimum na miesiąc przed podróżą.
Czy Polacy muszą się bać nowych przepisów?
Jako obywatel Polski, podróżując po UE, nadal korzystasz z przywilejów swobodnego przepływu osób. Nowe systemy uderzą Cię jednak rykoszetem w dwóch przypadkach:
Kolejki na lotniskach: Wprowadzenie skanowania biometrycznego (EES) może początkowo wydłużyć czas odprawy na dużych lotniskach (hubach), takich jak Frankfurt, Monachium czy Warszawa-Chopin.
Podróże z partnerem/rodziną spoza UE: Jeśli Twój współpasażer nie ma paszportu UE, musi mieć zatwierdzony ETIAS przed wejściem na pokład samolotu.
Jak przygotować się do podróży w 2026 roku?
Aby uniknąć stresu na lotnisku, sprawdź te trzy punkty:
Sprawdź ważność paszportu: Systemy cyfrowe są bezlitosne – paszport musi być ważny minimum 3 miesiące od planowanej daty powrotu.
Wniosek ETIAS: Jeśli zapraszasz kogoś z zagranicy, upewnij się, że skorzystał z oficjalnej strony europa.eu. Uwaga na pośredników, którzy pobierają dodatkowe opłaty!
Bądź na lotnisku wcześniej: Ze względu na testy nowych bramek biometrycznych, zaleca się przybycie na lotnisko minimum 3 godziny przed wylotem poza strefę Schengen.