Fez
Fez: Duchowa stolica Maroka i największy labirynt świata
Fez to miasto, które rzuca wyzwanie zmysłom i przenosi podróżnych prosto w czasy średniowiecza. Jako najstarsze z czterech miast królewskich Maroka, Fez nie tylko zachowuje dawną architekturę, ale przede wszystkim dawną duszę. To tutaj, wewnątrz potężnych murów obronnych, bije serce marokańskiej nauki, rzemiosła i duchowości, a brak ruchu kołowego w historycznej części sprawia, że jest to największy na świecie obszar zurbanizowany bez samochodów.
Photo by Antonio Sánchez on Unsplash
Podstawowe informacje o mieście
Fez leży w północnej części Maroka, u podnóża gór Atlasu Średniego. Miasto dzieli się na trzy główne części: Fez el-Bali (najstarsza dzielnica, wpisana na listę UNESCO), Fez el-Jdid (nowsza część z XIV wieku, gdzie znajduje się pałac królewski) oraz Ville Nouvelle (nowoczesna dzielnica zbudowana przez Francuzów). Medina Fezu, czyli Fez el-Bali, to gigantyczny labirynt składający się z ponad dziewięciu tysięcy krętych i wąskich uliczek, w których jedynym środkiem transportu towarów pozostają osły i muły. Miasto od wieków słynie z najwyższej jakości wyrobów skórzanych, ceramiki oraz jako jeden z najważniejszych ośrodków nauczania islamu na świecie.
Photo by Hamza Demnati on Unsplash
Rys historyczny
Fez zostało założone w 789 roku przez Idrisa I, potomka proroka Mahometa. Jednak to za panowania jego syna, Idrisa II, miasto stało się stolicą i zaczęło przyciągać uchodźców z Kordoby i Kairu, co nadało mu unikalny, kosmopolityczny charakter. W IX wieku powstał tu Uniwersytet Al-Karawijjin, uznawany za najstarszą nieprzerwanie działającą uczelnię wyższą na świecie. Złoty wiek Fezu przypadł na okres panowania dynastii Marynidów (XIII–XV wiek), kiedy to miasto stało się centrum intelektualnym promieniującym na całą Europę i świat arabski. Choć w późniejszych wiekach rola polityczna miasta słabła na rzecz Marrakeszu i Rabatu, Fez nigdy nie utraciło statusu kulturalnej stolicy kraju.
Ciekawostki i legendy
Z Fezem nierozerwalnie kojarzy się „Fez” – charakterystyczna czerwona czapka w kształcie ściętego stożka, która zyskała popularność w całym Imperium Osmańskim, a której nazwa pochodzi właśnie od tego miasta. Inną osobliwością są garbarnie Chouwara, działające niemal niezmiennie od XI wieku. Legenda głosi, że zapach tam panujący (mieszanka gołębich odchodów i naturalnych barwników) jest tak intensywny, że chroni mieszkańców przed chorobami, choć turyści zazwyczaj zwiedzają to miejsce z pęczkiem mięty przy nosie. Istnieje też legenda o założeniu uniwersytetu Al-Karawijjin – miała go ufundować bogata wdowa Fatima al-Fihri, która poświęciła cały swój majątek na budowę meczetu i szkoły, co do dziś stawia Fez jako symbol wspierania edukacji i roli kobiet w świecie islamskim.
Photo by Parker Hilton on Unsplash
Lokalne smaki, których trzeba spróbować
Kuchnia z Fezu uważana jest za najbardziej wyrafinowaną w Maroku, słynącą z odważnego łączenia smaków słodkich i słonych. Podczas wizyty warto skosztować:
Pastilla (B’stilla): Absolutny król kuchni feskiej. Jest to ciasto filo nadziewane mięsem gołębia (lub kurczaka), migdałami, jajkiem i szafranem. Całość posypana jest cukrem pudrem i cynamonem, co tworzy unikalny, wykwintny kontrast smaków.
Tadjine: Tradycyjne danie duszone w glinianym naczyniu o stożkowym kształcie. W Fezie szczególnie popularne są wersje z jagnięciną, śliwkami, miodem i sezamem lub kurczakiem z cytryną i oliwkami.
Harira: Gęsta, pożywna zupa z ciecierzycy, soczewicy i pomidorów, często z dodatkiem mięsa. Choć popularna w całym Maroku, w Fezie podaje się ją tradycyjnie z daktylami i słodkimi ciasteczkami chebakia.
Couscous: Podstawa marokańskiej kuchni, serwowana zazwyczaj w piątki. Drobna kasza kukurydziana lub pszenna parowana nad wywarem z siedmiu warzyw i mięsa.
Khlii: Specjał pochodzący właśnie z Fezu – konserwowane mięso wołowe (rzadziej wielbłądzie) suszone na słońcu, a następnie przechowywane w tłuszczu. Często serwowane na śniadanie z jajkami sadzonymi.
Miętowa herbata: Nazywana „marokańską whisky”. To zielona herbata parzona z dużą ilością świeżej mięty i cukru, nalewana z dużej wysokości, aby na powierzchni powstała charakterystyczna pianka.
Wybierz wersję językową:
