Turyn
Turyn: Królewska stolica magii, przemysłu i czekolady
Turyn, położony w północno-zachodnich Włoszech u podnóża Alp, to miasto o niezwykle eleganckim i surowym charakterze, który odróżnia je od słonecznego południa Italii. Stolica regionu Piemont bywa nazywana „małym Paryżem” ze względu na swoje szerokie bulwary, barokową architekturę i liczne kawiarnie z historycznym rodowodem. Turyn to miasto wielowątkowe: pierwsza stolica zjednoczonych Włoch, serce europejskiego przemysłu motoryzacyjnego, a jednocześnie jedno z najbardziej tajemniczych miejsc na mapie świata, przesiąknięte ezoteryką i legendami.
Photo by Fabio Fistarol on Unsplash
Podstawowe informacje o mieście
Turyn jest czwartym co do wielkości miastem Włoch i ważnym ośrodkiem gospodarczym. Leży nad rzeką Pad, co w połączeniu z bliskością ośnieżonych alpejskich szczytów tworzy spektakularną panoramę. Najbardziej charakterystycznym punktem miasta jest Mole Antonelliana – budowla o niezwykłym kształcie, która pierwotnie miała być synagogą, a dziś mieści Narodowe Muzeum Kina. Turyn słynie z 18 kilometrów arkad, które pozwalają spacerować po centrum bez obawy o deszcz czy słońce. Miasto jest również domem dla jednego z najważniejszych muzeów egipskich na świecie (Museo Egizio) oraz dwóch potężnych klubów piłkarskich: Juventusu i Torino FC.
Photo by Wendy Dekker on Unsplash
Rys historyczny
Historia Turynu sięga czasów rzymskich, gdy jako Augusta Taurinorum zostało założone na planie obozu wojskowego, co do dziś widać w regularnej siatce ulic centrum. Prawdziwy rozkwit miasta nastąpił jednak w XVI wieku, kiedy stało się stolicą Księstwa Sabaudii. Dynastia sabaudzka przekształciła Turyn w monumentalną rezydencję, budując liczne pałace znane jako „Korona Delicji”. W XIX wieku miasto stało się centrum ruchu Risorgimento (zjednoczenia Włoch), a w 1861 roku ogłoszono je pierwszą stolicą nowego Królestwa Włoch. W XX wieku Turyn przeszedł transformację w przemysłowego giganta dzięki fabryce FIAT, co na zawsze zmieniło krajobraz społeczny i architektoniczny regionu.
Ciekawostki i legendy
Turyn uznawany jest za jeden z wierzchołków dwóch magicznych trójkątów: trójkąta białej magii (wraz z Lyonem i Pragą) oraz trójkąta czarnej magii (z Londynem i San Francisco). Według legendy granica między nimi przebiega na placu Piazza Castello. Innym mrocznym punktem jest Piazza Statuto, gdzie rzekomo znajdują się wrota do piekieł. Miasto skrywa także jedną z najważniejszych relikwii chrześcijaństwa – Całun Turyński, przechowywany w katedrze św. Jana Chrzciciela. Z bardziej przyziemnych ciekawostek warto wspomnieć, że to właśnie w Turynie narodziła się kultura aperitivo oraz pierwszy twardy baton czekoladowy, a miasto do dziś pozostaje niekoronowaną stolicą europejskiego cukiernictwa.
Photo by cristiano caligaris on Unsplash
Lokalne smaki, których trzeba spróbować
Kuchnia Piemontu jest uznawana za jedną z najszlachetniejszych we Włoszech, obfitującą w masło, trufle, orzechy laskowe i doskonałe wina. Podczas wizyty koniecznie spróbuj:
Bicerin: Tradycyjny turyński napój serwowany w szklanych kieliszkach, składający się z warstw gorącej czekolady, mocnego espresso i gęstej, chłodnej śmietanki.
Agnolotti del plin: Małe pierożki o charakterystycznym kształcie (plin oznacza „uszczypnięcie”), zazwyczaj nadziewane pieczonym mięsem i podawane w sosie z pieczeni lub z masłem i szałwią.
Vitello tonnato: Delikatne plastry gotowanej cielęciny podawane na zimno, przykryte gęstym sosem na bazie tuńczyka, jajek i kaparów.
Gianduja: Słynna masa czekoladowo-orzechowa, która dała początek m.in. Nutelli. W Turynie obowiązkowo spróbuj czekoladek Gianduiotto w kształcie odwróconej łodzi, zawiniętych w złoty papier.
Bagna cauda: Gorący sos na bazie oliwy, masła, czosnku i sardeli (anchovies), w którym macza się surowe i pieczone warzywa. To danie symbolizujące wspólnotę i tradycje biesiadne.
Grissini: Długie, chrupiące paluszki chlebowe, które zostały wynalezione w Turynie w XVII wieku dla chorowitego księcia Wiktora Amadeusza II.
Wina Barolo i Barbaresco: Uznawane za „królów win”, produkowane z winogron szczepu Nebbiolo w pobliskich winnicach Langhe, idealnie komponujące się z cięższymi daniami mięsnymi.
Wybierz wersję językową:
